Norbert Mika

ur. 1961 w Raciborzu – historyk-mediewista. W 1988 ukończył Wydział Filozoficzno-Historyczny UJ, a w 2000 Kolegium Zarządzania Akademii Ekonomicznej w Katowicach. W 2006 na UŚ obronił pracę doktorską. Zajmuje się dziejami Raciborza. Dyrektor Gimnazjum nr 3 im. Augustyna Weltzla w Raciborzu. 2002–2006 - przewodniczący Komisji Oświaty, Kultury, Sportu i rekreacji Rady Powiatu Raciborskiego. 2006-2010 - przewodniczący Rady Powiatu Raciborskiego. Obecnie - członek Zarządu Powiatu Raciborskiego. więcej

Publikacje

Norbert Mika jest autorem licznych publikacji i prac naukowych (50) oraz popularno – naukowych (21). W jego dorobku znajdują się również recenzje (3), opracowania map, a także 3 wydania pierwszego w Europie Środkowej polsko – czeskiego podręcznika do edukacji regionalnej, o łącznym nakładzie 7500 egzemplarzy. Oto tytuły wspomnianych wyżej publikacji:

  • naukowe:
    • Ekspansja czesko – morawska na ziemię raciborską w XIII wieku, [w:] Studia i materiały z dziejów Śląska, tom 21, Katowice 1996, s. 7 – 20.
    • Imię Przemysł w wielkopolskiej linii Piastów. Niektóre aspekty stosunków książąt wielkopolskich z Czechami do połowy XIII wieku, [w:] Przemysł II. Odnowienie Królestwa Polskiego, red. J. Krzyżaniakowa, Poznań 1997, s. 247 – 255.
    • Który Mieszko? Kontakty Piastów z Niemcami w świetle wzmianki nekrologicznej klasztoru Św. Mikołaja w Bambergu [w:] Studia i materiały z dziejów Śląska, tom 22, Katowice 1997, s. 7 – 16.
    • Ksiądz Augustyn Weltzel jako historyk – warsztat naukowy i problem wiarygodności prezentowanych faktów w jego dziejopisarstwie, [w:] Zeszyty Raciborskie „Strzecha”, tom 6, Racibórz 1997, s. 45 – 56.
    • Postać św. Wojciecha w europejskiej historiografii wieków średnich – prezentacja wybranych wzmianek źródłowych, [w:] Środkowoeuropejskie dziedzictwo świętego Wojciecha, red. A. Barciak, Katowice 1998, s. 43 – 59.
    • Racibórz wobec zagrożenia ze strony ludów koczowniczych i pasterskich [w:] Studia i materiały z dziejów Śląska, tom 23, Katowice 1998, s. 33 – 55.
    • Czy król Rusi Halickiej Daniel był obecny przy zawieraniu pokoju wiedeńskiego w 1261 roku? z dziejów stosunków rusko – austriackich w średniowieczu [w:] „Kwartalnik Historyczny”, rocz.. CV, nr 2, Warszawa 1998, s. 3 – 16.
    • Początki fundacji cysterskiej nad rzeką Rudą na Górnym Śląsku, [w:] Cystersi w społeczeństwie Europy Środkowej. Materiały z konferencji naukowej odbytej w klasztorze oo. Cystersów w Krakowie Mogile z okazji 900 rocznicy powstania Zakonu Ojców Cystersów, red. A. M. Wyrwa, J. Dobosz, Poznań 2000, s. 290 – 297.
    • Bożogrobcy raciborscy w średniowieczu, [w:] Klasztor w mieście średniowiecznym i nowożytnym. Materiały z międzynarodowej konferencji naukowej zorganizowanej w Turawie w dniach 6 – 8 V 1999, red. M. Derwich, A. Pobóg – Lenartowicz, Wrocław, Opole 2000, s. 419 – 420.
    • Book Notices: 1) Eneae Silvii Historia Bohemica ..., 2) Jiři Jurok, Moravský severovýchod v epoše husitské revoluce ..., 3) Tomaš Krejčík, Pečet v kuluře středověku ..., 4) Zdeněk Petřáň, Pavel Radoměrsky, Encyklopedie české a numismatiky ..., 5) Jan Smerda, Dénary české a moravské ..., [w:] Quaestiones medii aevi novae, vol.5, Warszawa 2000, s. 344, 356, 363, 375, 389.
    • Przejęcie księstwa raciborskiego przez władcę opawskiego Mikołaja II, [w:] Opava. Sborník k dějinám města, tom 2, Opava 2000, s. 11 – 13.
    • Ewakuacja raciborskich dzieci w czasie powodzi – wybrane aspekty wychowawczo – zdrowotne, [w:] Społeczność lokalna w sytuacjach klęsk żywiołowych. Diagnoza – wskazania edukacyjne, red. A. Szecówka, Wrocław 2000, s. 85 – 90.
    • Z przeszłości Raciborza. Osadnictwo na ziemi raciborskiej we wczesnym średniowieczu (do końca XIII wieku), Zeszyty Raciborskie „Strzecha”, tom 7, Racibórz 2001, s. 6 – 12.
    • Język raciborskich dokumentów na przestrzeni wieków, [w:] Dziedzictwo kulturowe pogranicza śląsko – morawskiego, red. K. Lach, Racibórz 2002, s. 29 – 44.
    • Racibórz w obliczu najazdów tatarskich i zagrożenia wałaskiego, Racibórz 2002.
    • Najazd polsko – ruski na ziemię opawską w 1253 r., [w:] Opava. Sborník k dějinám města, tom 3, Opava 2003, s. 5 – 11.
    • Przeobrażenia w ustroju miasta Raciborza na przestrzeni wieków, [w:] Sacrum i profanum. Klasztory i miasta w rzeczywistości Górnego Śląska w średniowieczu, red. E. Bimler – Mackiewicz, Rybnik 2003, s. 65 – 75.
    • Ustrój miejski Raciborza na przestrzeni wieków, [w:] z dziejów ziemi raciborskiej. Miejsca – Ludzie – Problemy, Racibórz 2003, s. 123 – 137.
    • Wielki pożar Raciborza 23 kwietnia 1574 roku, [w:] z dziejów ziemi raciborskiej. Miejsca – Ludzie – Problemy, Racibórz 2003, s. 139 – 142.
    • Ziemia raciborska w poemacie „Śląsk”, autorstwa Bogusza Zygmunta Stęczyńskiego [w:] „Ziemia Raciborska”, rocz. VI, nr 10 – 12 (64 – 66), 2003, s. 22 – 31 (razem z E. Koczwarą).
    • Jaki przydomek nosił Mieszko syn Władysława II Wygnańca?, [w:] Sacra Silentii provincia. 800 lat dziedzicznego księstwa opolskiego (1202 – 2002), red. A. Pobóg – Lenartowicz, Opole 2003, s. 93 – 100.
    • Studzienna – zarys dziejów miejscowości (do czasu przyłączenia do Raciborza), „Ziemia Raciborska. Rocznik historyczno - przyrodniczy”, rok VII (67), rocznik 2004, s. 44 – 64.
    • Pożary w dawnej Opawie (do końca XVI wieku) [w:] Opava. Sborník k dějinám města, tom 4, Opava 2004, s. 11 – 18.
    • Sytuacja narodościowa i wyznaniowa w powiecie raciborskim od połowy XIX do początków XX wieku w świetle wybranych wzmianek źródłowych, Zeszyty Raciborskie „Strzecha”, tom 8, Racibórz 2005, s. 27 – 30.
    • Szpitalnictwo w Raciborzu, [w:] Ludzie, Dzieje, Mity. z badań nad historią i kulturą Raciborskiego, red. K. Lach, Racibórz 2005, s. 53 – 64.
    • Stosunki narodowościowe i wyznaniowe w powiecie raciborskim (od połowy XIX do początków XX wieku) [w:] Ludzie, Dzieje, Mity. z badań nad historią i kulturą Raciborskiego, red. K. Lach, Racibórz 2005, s. 73 – 78.
    • Walka o spadek po Babenbergach 1246 – 1278, „Ziemia Raciborska”, rok VIII (68), rocznik 2005.
    • Mieszko, syn Władysława II Wygnańca, książę raciborski i pan Krakowa – dzielnicowy władca Polski, Racibórz 2006.
    • Opawa i okolice w świetle XVIII – wiecznego diariusza Juwenalisa Charkiewicza [w:] Opava. Sborník k dějinám města, tom 5, Opava 2006, s. 17 – 21.
    • Słownik historyczny Europy Środkowo-Wschodniej, red. J. Tyszkiewicz, t.1, Państwa Grupy Wyszehradzkiej, Warszawa 2006: 1) Czechy, 2) Benedyktyńskie klasztory na ziemiach czeskich, 3) Bracia morawscy, 4) Cysterskie klasztory na ziemiach czeskich, 5) Czechy a Rzesza do początku XIX w., 6) Czeskie dążenia do podporządkowania Śląska, 7) Hajek Václav z Libočan, 8) Kolonizacja niemiecka na ziemiach czeskich, 9) Najazd Tatarów na ziemie czeskie 1241, 10) Organizacja kościelna na ziemiach czeskich, 11) Rocznikarstwo czeskie do końca XIII w., 12) Rycerskie zakony na ziemiach czeskich, 13) Uniwersytet Karola w Pradze, 14) Złota bulla sycylijska, 14) Dziejopisarstwo średniowieczne na Słowacji,15) Górnictwo średniowieczne na Słowacji, 16) Kolonizacja niemiecka na Słowacji, 17) Kontrreformacja na Słowacji, 17) Patent urbarialny i jego skutki, 18) Reformacja na Słowacji, 19) Reforma szkolna na Słowacji, 20) Tatarzy na Słowacji, 21) Wieś słowacka w XVI-XVIII w.
    • Krzanowice i okolice. Monografia gminy, red. N. Mika, Krzanowice 2006.
    • Przemyślidzi opawsko-raciborscy. Blaski i cienie panowania, „Ziemia Raciborska”, rok IX (69), rocznik 2006.
    • Studzienna. Historia miejscowości i kościoła, (wspólnie z J. Szywalskim i T. Koloch), Racibórz 2007.
    • Klęski elementarne i nieszczęśliwe wypadki w gminie Krzanowice, [w:] Przeobrażenia historyczno-kulturowe na pograniczu śląsko-morawskim, red. K. Lach, M. Łasiczek, Borucin 2007, s. 45-77.
    • Pruskie powiaty na Górnym Śląsku w latach 1741 – 1871, [w:] z kart historii powiatu rybnickiego, red. D. Keller, Rybnik 2008,s. 37-43.
    • Walka o spadek po Babenbergach (1246-1278), Racibórz 2008.
    • Przebieg granicy państwowej na ziemi raciborskiej i opawskiej na przestrzeni wieków (razem z Šarką Bělastovą), [w:] Razem czy osobno - przenikanie kultur polsko-czeskich na kresach południowych. Materiały z polsko-czeskiej konferencji Racibórz 22/23 października 2009 r., Racibórz 2009, s. 11-17.
    • Udział książąt śląskich w wydarzeniach w Gąsawie 1227 roku, [w:] Gąsawa w pamięci historycznej. w związku z 620. rocznicą lokacji miasta, red. D. Karczewski, Inowrocław 2009, s. 81-91.
    • Krzanowice i Chuchelna - wspólne dzieje / Křenovice a Chuchelná - společná historie, [w:] Przygraniczne spotkanie samorządowców / Příhraniční setkání samosprávy, Racibórz-Krzanowice 2009, s. 28-54
    • Krzanowice i Strahovice - wspólne dzieje / Křenovice a Strahovice - společná historie, [w:] Konkurs kuchni regionalnej / Konkurs regionálni kuchyn?, Racibórz-Krzanowice 2010, s. 17-35.
    • Mieszko, książę raciborski i pan Krakowa - dzielnicowy władca Polski (ok. 1142-1211), Kraków 2010.
    • Dzieje ziemi raciborskiej, Kraków 2010.
    • Mieszko Laskonogi - pierwszy książę raciborski, [w:] Mieszkańcy ziemi raciborskiej dla Polski i Europy, red. J.J. Krowiwniccy, Racibórz 2011, s. 7-14.
    • Kraków w polityce księcia Mieszka - syna Władysława II Wygnańca, [w:] Mieszko IV Laskonogi - książę raciborski i dzielnicowy władca Polski oraz jego dziedzictwo. Materiały  z międzynarodowej konferencji naukowej odbytej 20 maja 2011 r. w murach Muzeum w Raciborzu, red. N. Mika, Racibórz 2011, s.14-24.
    • Dzieje ziemi raciborskiej (2 wyd.), Kraków 2012
    • Dějiny Ratibořska, Krakov 2012
    • Między patriotyzmem a antysemityzmem. Tendencje ideologiczne w komunikatach prasowych „Nowin Raciborskich” na przełomie XIX i XX wieku, [w:] Żydzi na Górnym Śląsku w XIX i XX wieku, red. B. Kalinowska-Wójcik, D. Keller, (Zeszyty Rybnickie 14 Konferencje), Rybnik-Katowice 2012, s. 135-147
    • Historia miasta i gminy Krzanowice, Kraków 2013
    • Dějiny města a obce Křenovice, Krakov 2013
    • Mieszko, książę raciborski i pan Krakowa – dzielnicowy władca Polski (ok. 1142-1211), Kraków 2013
  • popularne i popularno - naukowe:
    • Zarys dziejów Raciborza, [w:] Racibórz wczoraj i dziś, Racibórz, 1998, s. 13–21.
    • Początki Raciborza, jego nazwa i położenie [w:] „Ziemia Raciborska. Miesięcznik historyczno –  przyrodniczy”, rocz.  I, nr 1, 1998, s. 6.
    • Mieszko – pierwszy książę raciborski [w:] „Ziemia Raciborska. Miesięcznik historyczno – przyrodniczy”, rocz. I, nr 2 – 3, 1998, s. 5 – 6.
    • Kazimierz - poczet książąt raciborskich [w:] „Ziemia Raciborska. Miesięcznik historyczno – przyrodniczy”, rocz. I, nr 4 - 6, 1998, s. 3.
    • Mieszko Otyły - poczet książąt raciborskich [w:] „Ziemia Raciborska. Miesięcznik historyczno – przyrodniczy”, rocz. II, nr 2 –3 (8), 1999, s. 4 – 5.
    • Władysław - poczet książąt raciborskich [w:] „ Ziemia Raciborska. Miesięcznik historyczno – przyrodniczy”, rocz. II, nr 4 – 5(9), 1999, s. 7.
    • Kłopoty oświaty w średniowiecznym Raciborzu [w:] „ Ziemia Raciborska. Miesięcznik historyczno – przyrodniczy”, rocz. II, nr 4 – 5(9), 1999, s. 17-18.
    • Przemysł – poczet książąt raciborskich [w:] „ Ziemia Raciborska. Miesięcznik historyczno – przyrodniczy”, rocz. II, nr 7 - 11(11-17), 1999, s. 4.
    • Kontakty mieszkańców ziemi raciborskiej z ludnością ziemi opawskiej na przestrzeni wieków ( wybrane zagadnienia) [w:] „Ziemia Raciborska. Miesięcznik historyczno – przyrodniczy”, rocz. II, nr 7-11 (11-17), 1999, s. 9-11.
    • Leszek – poczet książąt raciborskich [w:] „ Ziemia Raciborska. Miesięcznik historyczno – przyrodniczy”, rocz. III, nr 1 – 3 (19-21), 2000, s. 5.
    • Prawo miejskie w Raciborzu na przestrzeni wieków [w:] „Ziemia Raciborska. Miesięcznik historyczno – przyrodniczy”, rocz. III, nr 1-3(19-21), 2000, s. 6-8.
    • Książęta opolsko – raciborscy. Wybrane postacie, Racibórz 2000 (wspólnie z G. Wawocznym).
    • Awanturnik na tronie opolsko – raciborskim, czyli burzliwe rządy księcia siedmiogrodzkiego Bethlena Gábora [w:] „Ziemia Raciborska. Miesięcznik historyczno – przyrodniczy”, rocz. III, nr 4 –7 (22 – 25), 2000, s. 1 – 2.
    • Dzieje ziemi raciborskiej, wodzisławskiej i głubczyckiej – obecnie polskiej części Euroregionu „Silesia” [w:] „Ziemia Raciborska. Miesięcznik historyczno – przyrodniczy”, rocz. III, nr 8 –11 (26 – 29), 2000, s. 7 – 9.
    • Książęta opolsko – raciborscy. Wybrane postacie, Racibórz 2000 (razem z G. Wawocznym).
    • Osadnictwo ziemi raciborskiej i kozielskiej we wczesnym średniowieczu (do końca XIII wieku) [w:] „Ziemia Raciborska Miesięcznik historyczno – przyrodniczy”, rocz. IV, nr 5 – 7 (35 - 37), s. 16 – 18.
    • Z dziejów ziemi pietrowickiej i sudickiej, „Ziemia Raciborska Miesięcznik historyczno – przyrodniczy”, rocz. V, nr 1 – 4 (43 - 46), s. 36 – 45.
    • Biogramy:1) Barabasch Antoni, 2) Bertold z Raciborza, 3) Bethlen Gàbor, 4) Eufemia (Ofka), 5) Herman z Raciborza, 6) Jan I, 7) Jan II Dobry, 8) Jan II Żelazny, 9) Jan III Młodszy, 10) Jan IV, 11) Jerzy Fryderyk, 12) Kruczek Marian Filip, 13) Lelek Cyprian, 14) Leszek, 15) Mieszko Otyły, 16) Mieszko Laskonogi (Plątonogi), 17) Mikołaj z Raciborza, 18) Mikołaj II, 19) Mikołaj III, 20) Mikołaj IV, 21) Przemysł, 22) Strzałka Brunon, 23) Szukałowski Józef, 24) Wacław, 25) Walenty, 26) Wawrzyniec z Raciborza, 27) Władysław [w:] Raciborzanie Tysiąclecia. Słownik Biograficzny, red. K. Gruchot, G. Wawoczny, Racibórz 2002.
    • Raciborzanie na średniowiecznych uniwersytetach [w:] „Ziemia Raciborska. Miesięcznik historyczno – przyrodniczy”, rocz. VI, nr 1 – 2 (55 – 56), 2003, s. 1 – 11.
    • Z dziejów średniowiecznych Krzanowic [w:] „Ziemia Raciborska. Miesięcznik historyczno – przyrodniczy”, rocz. VI, nr 3 –5 (57 – 59), 2003, s. 9 – 16.
    • Życie na kartkach zapisane, [w:] Raciborzanie dwudziestolecia. Wspomnienia sercem pisane, red. K. Gruchot, Racibórz 2012, s. 123-126 (wspomnienie o dr. Ryszardzie Kinclu).
  • recenzje:
    • Paweł J. Newerla: Opowieści o dawnym Raciborzu, Racibórz 1995, ss. 253, Towarzystwo Miłośników Ziemi Raciborskiej, [w:] Zeszyty Raciborskie „Strzecha”, tom 6, Racibórz 1997, s. 113 – 115.
    • Opava, red. Karel Müller, Rudolf Žáček, Praha 2006, ss. 612, Nakladatelství Lidové Nowiny,[w:] „Ziemia Raciborska”,  rok IX (69), rocznik 2006, s. 70-71.
    • Jerzy Rajman, Pogranicze śląsko-małopolskie w średniowieczu, 1 wydanie – Kraków 1998, 2 wydanie – Kraków 2000, ss. 326, Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej w Krakowie. Praca monograficzna nr 245, [w:] „Ziemia Raciborska”, rok IX (69), rocznik 2006, s. 71-72.
  • podręczniki:
    • Wspólne rociborsko – opawskie dziedzictwo. Podręcznik do edukacji regionalnej -Společné racibořsko – opavské dědictvi. Příručka k regionální výuce (I wydanie), Racibórz • 2000 • Opava, s. 1 – 127. (razem z Šarką Bělastovą): Jest to pierwszy w Polsce dwujęzyczny polsko – czeski podręcznik do edukacji regionalnej, służący do realizacji ścieżki międzyprzedmiotowej Edukacja regionalna po obydwu stronach granicy, zarówno w Raciborzu, jak i w Opawie.
    • Wspólne rociborsko – opawskie dziedzictwo. Podręcznik do edukacji regionalnej -Společné racibořsko – opavské dědictvi. Příručka k regionální výuce (II wydanie), Racibórz • 2003 • Opava, s. 1 – 176. (razem z Šarką Bělastovą).
      Recenzja podręcznika:

      M. Kopsztejn, B. Nowak, Wspólne rociborsko – opawskie dziedzictwo - prezentacja polsko-czeskiego podręcznika do edukacji regionalnej, [w:] Toruńskie spotkania dydaktyczne, tom V, Polska-Europa-Świat w szkolnych podręcznikach historii, red. S. Roszak, M. Strzelecka, A. Wieczorek, Toruń 2008, s. 314-327.
    • Racibórz - Opava. Podręcznik do edukacji regionalnej - Příručka k regionální výuce (III wydanie), Racibórz • 2010 • Opava, s. 1 – 178. (razem z Šarką Bělastovą).
  • mapy:
    • Euroregion Silesia. Mapa panoramiczna – tekst (w językach: niemieckim, angielskim, czeskim i polskim), Opava – Racibórz 2001, (razem z P. Vojtalem).

W swoich badaniach zajmuje się historią Polski i Czech, a zwłaszcza śląsko-morawskiego pogranicza. Interesuje się genealogią średniowiecznych rodów panujących w Europie Środkowej, lokacjami i ustrojami miast na Górnym Śląsku, dziejami Raciborza i Opawy. Nie stroni również od badań nad stosunkami rusko-austriackimi i czesko-ruskimi w średniowieczu, a nawet podejmuje tematykę sensu stricto pedagogiczną. Współpracuje na tym polu z ośrodkami uniwersyteckimi w kraju i za granicą. Uczestniczył, jako autor referatów, w konferencjach naukowych ogólnopolskich i międzynarodowych (w sumie 22 razy). Oto one:

  • Przemysł II. Odnowienie Królestwa Polskiego – Poznań 1995,
  • Środkowoeuropejskie dziedzictwo świętego Wojciecha – Zabrze 1997,
  • Cystersi w społeczeństwie Europy Środkowej – Kraków – Mogiła 1998,
  • Klasztor w mieście średniowiecznym i nowożytnym – Turawa 1999,
  • Sacrum Silentii provincia. 800 lat dziedzicznego księstwa opolskiego – Opole 2002,
  • Dějiny Opavy II – Opawa 1999,
  • Dějiny Opavy III – Opawa 2001,
  • Dějiny Opavy IV – Opawa 2003,
  • Dějiny Opavy V – Opawa 2005,
  • Dějiny Opavy VI – Opawa 2007,
  • Dějiny Opavy VII – Opawa 2009,
  • Święty Jacek i jego dziedzictwo – Opole – Kamień Śląski 2007,
  • Gąsawa poprzez wieki, Gąsawa 2008,
  • Z kart historii powiatu rybnickiego – Rybnik 2008,
  • Klasztor cystersów w Rudach – Rudy 2008,
  • Dylematy stosunków polsko-krzyżackich w edukacji szkolnej - Katowice 2009,
  • Mieszkańcy ziemi raciborskiej dla Polski i Europy - Racibórz 2010,
  • Pruskie kasaty klasztorne na Śląsku na tle procesów sekularyzacyjnych w Polsce i Europie - Wrocław 2010,
  • Żydzi na Górnym Śląsku w XIX i XX wieku, Rybnik 2011,
  • Polityka czeska kniazia Lwa Daniłowicza. Ziemia przemyska a Przemyślidzi w drugiej połowie XIII wieku - I Międzynarodowa Konferencja Naukowa pn. "Na pograniczu kultur: Przemyśl i ziemia przemyska na przestrzeni wieków" - Przemyśl, 19-20 kwietnia 2012,
  • Rozwój gospodarczy Raciborza do 1800 roku, Racibórz 2012,
  • Czechy i Polska między Wschodem a Zachodem. Średniowieczna i wczesna epoka nowożytna, Kamień Śląski, 24-26 września 2012.